Czym jest niska emisja?

Czym jest niska emisja?

Zanieczyszczenia powietrza to palący problem współczesnego świata. Ciągły i jakże szybki rozwój gospodarczy oddziałuje znacząco na środowisko. W związku z działalnością człowieka powstają produkty uboczne, a im więcej ich jest tym większe jest obciążenie dla środowiska. Jakość jego podstawowych elementów takich jak gleba, woda i powietrze ściśle powiązana jest ze zdrowiem człowieka. Warto jednak zaznaczyć, że to jakość powietrza najmocniej wpływa na proces zanieczyszczania środowiska.

Pierwotnie zanieczyszczenia trafiają do atmosfery, a następnie w formie przetworzonej, bądź nie, zanieczyszczają glebę i wodę powierzchniową. Produkcja energii metodami konwencjonalnymi poprzez spalanie paliw, powoduje emisje CO2, co jest już szeroko rozumianym faktem, lecz generuje i wprowadza do środowiska także inne toksyczne produkty niepełnego i niezupełnego spalania. Wśród nich najbardziej niebezpieczne są tlenki azotu (NOx), tlenek węgla (CO), dwutlenek siarki (SO2), trwałe związki organiczne, które obejmuję wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), dioksyny i furany, pył całkowity zawieszony i jego subfrakcje PM10, PM2,5 z drobinkami sadzy.

źródło: Polski Alarm Smogowy

Oczywiście to nie wszystkie produkty spalania. Ilość ich emisji zależna jest od rodzaju i jakości wykorzystywanych paliw, a także i przede wszystkim od technologii spalania oraz technik jej realizacji. Bez względnie na rodzaj paliwa, jego spalanie w nieoptymalnych i w nie kontrolowanych warunkach powodować będzie emisję zanieczyszczeń.

źródło: Polski Alarm Smogowy

Szacuje się, że ponad 80% Europejczyków żyjących w miastach narażonych jest na oddychanie powietrzem wykraczającym pod względem zanieczyszczeń poza normy ustanowione przez WHO. Corocznie z tego powodu umiera ok. 3,5 mln ludzi, a w samej Polsce ok. 44 tysiące. Ocenia się, że zanieczyszczenia powietrza w Europie przyczynia się do skrócenia długości życia o średnio 9 miesięcy. Kiedyś uważano, że samo unikanie wysokich przekroczeń norm wystarczy, by uniknąć negatywnego wpływu na zdrowie. Natomiast, nawet niewielkie stężenia, w szczególności drobnych pyłów przyczyniają się do zachorowań.

Źródła zanieczyszczeń powietrza podzielić można  na trzy główne. Jest to spalanie paliw stałych w sektorze komunalno bytowym, w sektorze transportowym oraz w przemyśle. Wśród nich w najmniejszym stopniu oddziałuje przemysł.  Ciągłe udoskonalanie i wprowadzanie nowych technologii produkcji energii elektrycznej i ciepła, technik spalania oraz metod oczyszczania spalin pomogło znacząco zredukować emisję zanieczyszczeń z tego sektora. Warto zaznaczyć, że gdyby nie wymogi i sankcję, nałożone przez Unię Europejska rozwój prawdopodobnie nie następował by tak szybko.

Niska emisja

Pojęcie niskiej emisji oznacza emisję zanieczyszczeń z niskich kominów o wysokości poniżej 40 m w sektorze komunalno bytowym. Dotyczy to nie tylko gospodarstw domowych, ale także lokalnych kotłowni małej mocy cieplnej, budynków użyteczności publicznej, warsztatów itp. Niska emisja wpływa na powstanie wysokich stężeń zanieczyszczeń w strefie o gęstej zabudowie i przyczynia się do zjawiska powstania smogu.

Ogrzewanie

W Polsce, niska emisja wiąże się przede wszystkim ze spalaniem paliw stałych, zwłaszcza węgla w domach jedno i wielorodzinnych, w kotłach i piecach o przestarzałej konstrukcji, nie spełniających żadnych standardów emisyjnych. Odpowiadają one za prawie połowę całkowitej emisji pyłu zawieszonego oraz większości emisji WWA. W  piecach tego rodzaj można spalić wszystko, od mokrego drewna, poprzez śmieci, do tworzyw sztucznych, co jest nierzadko stosowaną praktyką w Polsce. Jak wynika z badań przeprowadzonych dla Krakowskiego Alarmu Smogowego, w samej Małopolsce, niemal 72% domów jednorodzinnych jest ogrzewana kotłami węglowymi. Ponad 80% z nich to kotły zasypowe do którego można wrzucić wszystko. Takich, potocznie mówiąc, kopciuchów, o bardzo złych parametrach emisyjnych użytkuję się w Polsce ok. 3 miliony, a co roku instaluję ok. 140 tysięcy nowych.  Nie zmieni się to póki sprzedaż tego typu urządzeń nie zostanie odpowiednio uregulowane.

Transport

Transport jako źródło zanieczyszczeń powietrza  również możemy zaliczyć do pojęcia niskiej emisji. Związany jest on z emisją gazów cieplarnianych i zanieczyszczeniem powietrza w warstwie przyziemnej. Tak jak dla Krakowa to ogrzewanie w sektorze komunalnym ma największe znaczenie, tak dla Warszawy w większym stopniu jest to właśnie transport. Transport emituje najwięcej zanieczyszczeń w obszarze mocno zurbanizowanym, jakim jest centrum dużego miasta, w godzinach szczytu, podczas korków, kiedy ruch pojazdów nie przebiega płynnie. Za znaczną część całkowitej emisji pyłu zawieszonego odpowiadają silniki diesla. Problemem jest także ruch tranzytowy, samochody ciężarowe i autobusy przeciskające się przez centra miast, w których silniki tego rodzaju są najbardziej popularne.

Polska jest czerwoną plamą na mapie zanieczyszczeń powietrza

To właśnie niska emisja powoduję, że Polska jest czerwoną plamą na mapie zanieczyszczeń powietrza w Europie. Rozwiązanie problemu emisji zanieczyszczeń w transporcie oraz emisji z domowych kominów jest najważniejszym wyzwaniem polityki ekologicznej państwa. Zagrożenie związane z niską emisją nie omija nawet najmniejszych miejscowości, gdzie zwłaszcza w okresie grzewczym, powietrze ma nierzadko gorszą jakość niż w dużych miastach. Problem ten nie ominie nikogo. Zgodnie z danymi z 2011 roku, w rankingu uwzględniającym stężenie PM10, w pierwszej dziesiątce znalazło się aż sześć polskich miast (Kraków, Nowy Sącz, Zabrze, Gliwice, Sosnowiec, Katowice).

Czy nie czas coś zmienić?

Komentarze